Rock-cut tombs of Myra in Demre, illustrating the Kaş and Demre protection decisions

Kaş ve Demre’de Üç Koruma Kararı: Akörü’de Antik Yerleşim, Myra’nın Su Yolu

Antalya Koruma Bölge Kurulu, Kaş Akörü’de tahribat şikâyetiyle ortaya çıkan antik bir yerleşimi I. derece arkeolojik sit ilan etti. Demre’de ise bir maden ocağı başvurusu incelenirken Myra’nın su yolunun bir parçası tescil edildi.

Kaş ve Demre’de son aylarda alınan üç koruma kararı, bölgedeki antik kalıntıların ne kadarının hâlâ kayıt dışı kaldığını ve nasıl ortaya çıktığını gösteriyor. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 9 Ekim 2026’daki toplantısında Kaş’ın Akörü Mahallesi’nde tespit edilen antik bir yerleşimi I. derece arkeolojik sit alanı ilan etti ve Demre’de Myra Antik Kenti’nin su yolunun bir parçasını tescil etti. 1 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de ise iki ilçede yeni tespit edilen antik yerleşim alanlarına ilişkin genel bir tescil kararı yayımlandı.

Akörü ve Köşkerler mahallelerinin yaklaşık konumu. Harita temsilidir; işaretler, kararlardaki parsellerin değil mahalle merkezlerinin yerini gösterir. Görsel: Likya’nın Sesi illüstrasyonu.

Kaş Akörü: Şikâyetle Ortaya Çıkan Antik Yerleşim

Akörü’deki alan, bir vatandaş şikâyetiyle gündeme geldi. Kurul kararına göre, 27 Nisan 2026’da CİMER’e yapılan başvuruda, mahalledeki Hazine arazisinde iş makineleriyle arkeolojik kalıntıların tahrip edildiği bildirildi. Yerinde yapılan incelemelerde, bir bölümü özel mülkiyette, bir bölümü Hazine’ye ait iki parselde antik dönemden kalma bir yerleşim alanı tespit edildi.

Kararda alanda bir kilise, sınır ya da savunma duvarları ve bitişik düzende yapılmış yapı kompleksleri bulunduğu belirtiliyor. Kurul, alanı I. derece arkeolojik sit olarak tescil etti. Bu statüde bilimsel kazılar dışında hiçbir kazı yapılamıyor; yeni yapı yapılamıyor, yeni tarım alanı açılamıyor, taş ve toprak alınamıyor.

Kararın son bölümü dikkat çekici. Kurul, izinsiz çalışmalarla ilgili daha önce suç duyurusunda bulunulduğunu, ancak çalışmaların sürdüğüne dair şikâyetlerin devam ettiğini belirterek alanda “kesinlikle hiçbir inşai ve fiziki uygulamada bulunulmaması” gerektiğini, aksi halde yasal işlem başlatılacağını belediyeye ve kolluk kuvvetlerine hatırlattı. Kararda tahribatı kimin yaptığına ilişkin bir bilgi yer almıyor.

Antalya Ekspres’in haberine göre Akörü’de 2021’de de üç antik yerleşim alanı I. derece arkeolojik sit olarak tescil edilmişti. Mahalle, Likya kenti Kandyba’nın yakınında bulunuyor; ancak yeni kararda Kandyba ile bir bağlantı kurulmuyor.

Demre Köşkerler: Maden Ocağının Yanında Myra’nın Su Yolu

Kaş ve Demre kararlarının ikincisi ise bir maden başvurusu sırasında gündeme geldi. Kurul kararına göre, Köşkerler Mahallesi’ndeki bir taş ocağı için planlanan kapasite artışı ve kırma-eleme tesisi ilavesine ilişkin görüş talebi incelenirken antik bir su yolunun kalıntıları tespit edildi.

Kaş ve Demre koruma kararları haberinde Myra Antik Kenti tiyatrosundaki maske kabartmalı friz bloğu
Myra Antik Kenti tiyatrosunda maske kabartmalı bir friz bloğu, Demre. Fotoğraf: Mine Barışık / Likya’nın Sesi

Kalıntılar, Myra Antik Kenti’nin su ihtiyacını karşılamak için yapılmış su yolunun bir parçası. Demre Vadisi’nin batı yamacındaki su yolu, kararda belirtildiği üzere yer yer ana kayaya oyulmuş, yer yer istinat teraslarının üzerine oturtulmuş. Myra su yolunun güzergâhı 2002’de tescil edilmişti; Müze Müdürlüğünün bitki temizliğinden sonra bu bölüm ayrıca belgelendi.

Kurul, kalıntıları I. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil etti ve koruma alanında Kurul izni olmadan hiçbir uygulama yapılamayacağına karar verdi. Kararda aktarılan kurum görüşleri arasında, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün “mevcut ruhsat sahalarına dikkat edilmesi” yönündeki görüşü de yer alıyor. Maden ocağı başvurusunun sonucuna ilişkin bilgi kararda bulunmuyor.

Resmî Gazete’de Kaş ve Demre İçin Genel Tescil

1 Kasım 2026 tarihli ve 33417 sayılı Resmî Gazete’de ise Kurulun 22 Haziran 2026’da aldığı ayrı bir karar yayımlandı. Karara göre, Kaş ve Demre’deki tescilli sit alanları ve kültür varlıklarının koruma alanları çevresinde yapılan tespit çalışmalarında belirlenen antik yerleşim alanları ve kültür varlıkları, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tescil edildi.

İlanın ekinde Kaş’tan Demre’ye uzanan bölgeyi gösteren bir harita ve koordinat tabloları bulunuyor; ancak ilan metninde tescil edilen alanların adları, mahalle ve parsel bilgileri yer almıyor. Kaş ve Demre’deki bu yeni tescil, Myra, Antiphellos ya da Patara gibi zaten koruma altındaki bilinen antik kentleri değil, bunların çevresinde yeni tespit edilen alanları kapsıyor.

Likya’nın Sesi Notu

Kaş ve Demre’deki iki karar da antik kalıntıların çoğu zaman bir tahribat ya da bir yatırım başvurusuyla kayıt altına girdiğini gösteriyor. Likya’nın kırsalında, bilinen kentlerin dışında, henüz belgelenmemiş çok sayıda yerleşim, yol ve su yapısı bulunuyor. Myra hakkında daha fazla bilgi için Myra Antik Kenti sayfamıza, Likya’nın su mühendisliği için Likya Antik Su Yapıları yazımıza göz atabilirsiniz.

Tescil edilen alanların listesi ve kararların uygulanmasıyla ilgili sorularımızı ilgili kurumlara iletiyoruz; yanıtlar geldiğinde ayrıca haberleştireceğiz.

Kaynaklar

Likya’nın Sesi haberleri, Yayın İlkelerimiz’e göre hazırlanır. Bir hata fark ederseniz bize bildirin.