Likya Antik Kentleri: A’dan Z’ye Rehber

Likya antik kentleri, kökleri Tunç Çağı’ndaki Lukka halkına uzanan bir Anadolu medeniyetinin, “Işık Ülkesi” insanlarının bize bıraktığı en somut mirastır. Teke Yarımadası’nın sarp dağlarından Akdeniz kıyılarına kadar yayılan bu yerleşimler, Likya’ya özgü kaya mezarları ve lahitleriyle, kentleri federal bir yapı altında birleştiren Likya Birliği ile tanınır. Bu rehber, bölgenin 50’yi aşkın antik kentini alfabetik sırayla bir araya getiriyor.

---

📜 İsimden Öte Bir Kimlik: Likçe Adlar

Ziyaret ettiğiniz antik kentlerin Likçe adlarını biliyor musunuz? Örneğin Tlos’un özgün adı “Tlawa”, Patara’nınki “Pttara”, Xanthos’unki ise “Arñna”dır. Bu adlar, kentlerin kendi diline sahip bir Anadolu halkına ait olduğunu hatırlatır. Likya kentlerinin özgün adları için rehberimize göz atın: Likçe Şehir İsimleri.

A’dan Z’ye Likya Yerleşimleri

İsimlerin yanında göreceğiniz simgeler, kente nasıl ulaşabileceğinizi ve kentin öne çıkan özelliklerini gösterir:

• 🚶 (Yürüyüş): Likya Yolu ya da bölgedeki diğer yürüyüş rotaları üzerindeki kentler.
• 🛥️ (Mavi Rota): Tekne turlarıyla ulaşılan kıyı kentleri.
• 🏛️ (UNESCO): Dünya Mirası Listesi’ndeki kentler.
• 📍 (Büyük Kent): Strabon’a göre Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip altı büyük kent.

A – C Arası Kentler

• Akalissos – Kumluca’nın yükseklerinde, Idebessos’un güneyindeki küçük yerleşim.
• Aloanda – Fethiye ile Pınara arasında, Kocaçay Vadisi’ndeki Asarcık’ta bulunan tepe yerleşimi. 🚶
• Andriake – Myra’nın antik limanı; Roma dönemi tahıl ambarında bugün Likya Uygarlıkları Müzesi yer alır. 🛥️ 🚶
• Antiphellos – Bugünkü Kaş’ın antik kenti; denize bakan tiyatrosu ve Aslanlı Lahit’iyle tanınır. 🛥️ 🚶
• Aperlai – Kıyıdaki kalıntıları kısmen denizin altında kalmış liman kenti. 🛥️ 🚶
• Apollonia – Kekova bölgesinde, tepe üzerindeki surlu kent. 🚶
• Araxa – Eşen Çayı vadisinde, Ören köyü yakınındaki kent.
• Arneai – Ernez köyü yakınlarındaki tepe kenti.
• Arsada – Arsaköy yakınlarında, Xanthos vadisine bakan küçük kent.
• Arykanda – Bey Dağları’nın yamacında, teraslar üzerine kurulmuş kent.
• Balboura – Kabalia bölgesinde, Likya’nın en yüksekte kurulmuş kentlerinden biri.
• Boubon – Kabalia bölgesinde, Roma imparator heykelleriyle tanınan kent.
• Choma – Elmalı Ovası’nda, Sarılar köyü yakınındaki yerleşim.

D – K Arası Kentler

• Daedala – Göcek yakınlarında, İnlice’de kaya mezarlarıyla tanınan kent.
• Dolichiste – Kekova Adası’nın antik adı; kıyıdaki kalıntılar kısmen denizin altındadır. 🛥️
• Gagai – Kumluca’da, Mavikent yakınlarındaki kıyı kenti. 🛥️ 🚶
• Hoiran – Kekova’ya bakan tepede, Likçe yazıtlı kaya mezarlarıyla tanınan küçük kent.
• Idebessos – Kumluca’nın yükseklerinde, lahitleriyle tanınan dağ kenti. 🚶
• Isinda – Kaş’ın üzerindeki Belenli köyünde, lahitleriyle tanınan kent. 🚶
• Istlada – Kekova bölgesinde, Kapaklı köyü yakınındaki yerleşim. 🚶
• Kadyanda – Fethiye’nin kuzeyinde, Üzümlü üzerindeki ormanlık tepede; stadyumuyla tanınır. 🚶
• Kandyba – Kaş’ın kuzeyinde, Gökçeyaka (Gendive) yakınındaki kent.
• Karmylassos – Bugünkü Kayaköy’ün bulunduğu yerdeki antik yerleşim. 🚶
• Kibyra – Burdur Gölhisar’da, Likya’nın kuzey komşusu; Medusa mozaiği ve stadyumuyla tanınır.
• Kitanaura – Doğu Likya’da, Bey Dağları’nın yamaçlarındaki küçük kent.
• Korydalla – Bugünkü Kumluca’nın altındaki antik kent.
• Kyaneai – Yavu köyü yakınında, lahitlerinin çokluğuyla tanınan kent. 🚶

L – P Arası Kentler

• Letoon – Likya Birliği’nin federal kutsal alanı; Üç Dilli Yazıt burada bulundu. 🏛️ 🚶
• Limyra – MÖ 4. yüzyılda Likya hükümdarı Perikles’in merkezi; kaynak suları arasındaki kent. 🚶
• Myra – Aziz Nikolaos Kilisesi ve tiyatronun üzerindeki kaya mezarlarıyla tanınan kent. 📍 🚶
• Neisa – Kaş’ın kuzeyinde, Sütleğen yakınlarında; küçük tiyatrosu ve taş döşeli caddesiyle tanınan kent.
• Oinoanda – Epikurosçu filozof Diogenes’in taşa yazdırdığı uzun yazıtla tanınan kent.
• Oktapolis – Sekiz yerleşimin bir araya gelerek oluşturduğu küçük kent birliği.
• Olympos – Çıralı’da, bir dönem korsanlara sığınak olmuş vadi kenti. 🛥️ 🚶 📍
• Patara – Roma döneminde Birliğin merkezi; meclis binasıyla tanınan liman kenti. 📍 🚶
• Phaselis – Üç limanlı ticaret kenti. 🛥️ 🚶
• Phellos – Kaş’ın üzerindeki dağlarda; Antiphellos’a adını veren kent. 🚶
• Pinara – Babadağ yamacındaki yüzlerce kaya mezarıyla tanınan kent. 📍 🚶
• Podalia – Elmalı’da, Avlan Gölü yakınındaki Söğle’de bulunan kent.
• Pydnai – Patara’nın batısında, kıyıdaki surlu kale. 🚶

R – Z Arası Kentler

• Rhodiapolis – Hayırsever Opramoas’ın ve hekim-şair Herakleitos’un kenti. 🚶
• Sidyma – Dodurga’da, Roma dönemi yapılarıyla tanınan kent. 🚶
• Simena (Kaleköy) – Kekova’da, kalesi ve denizdeki lahitle tanınan yerleşim. 🛥️ 🚶
• Sura – Apollon’un balıklar aracılığıyla kehanet verdiği bilinen kutsal alan. 🚶
• Teimiussa – Üçağız’daki antik yerleşim; kıyıdaki lahitleriyle tanınır. 🛥️ 🚶
• Telmessos – Bugünkü Fethiye; Amyntas Kaya Mezarı’yla tanınır. 🚶
• Tlos – Kaya mezarları ve geniş akropolüyle tanınan kent; geleneğe göre Bellerophontes’in yurdu. 📍 🚶
• Trebenna – Antalya Konyaaltı’nda, Likya’nın en kuzeydoğudaki kenti.
• Trysa – Kabartmaları bugün Viyana’da sergilenen heroonuyla tanınan kent. 🚶
• Tyberissos – Kekova bölgesinde, Tirmısın yakınındaki yerleşim. 🚶
• Xanthos (Arnna) – Klasik dönemde Likya’nın en önemli kenti; Letoon ile birlikte UNESCO Dünya Mirası. 🏛️ 📍 🚶

---

Likya Birliği ve Mirası

Işık Ülkesi’nin kentlerini bir araya getiren Likya Birliği, MÖ 2. yüzyıldan itibaren belgelenir. Strabon’a göre birlik 23 kentten oluşuyordu ve her kent büyüklüğüne göre bir, iki ya da üç oyla temsil ediliyordu. Bu orantılı temsil sistemi, Likya Birliği’ni antik dünyanın federasyonları arasında ayrıcalıklı kılar.

Fransız düşünür Montesquieu, Kanunların Ruhu adlı eserinde “Güzel bir federal cumhuriyet örneği vermem gerekseydi, Likya Cumhuriyeti’ni seçerdim” der. Likya Birliği, yüzyıllar sonra ABD Anayasası’nın hazırlandığı dönemdeki tartışmalarda da örnek olarak anılmıştır. Patara’da restore edilen meclis binasının (bouleuterion), birlik temsilcilerinin toplandığı yer olduğu düşünülmektedir.

Likya Yolu ve Deniz Rotaları ile Ulaşım

Likya antik kentlerine iki yoldan ulaşabilirsiniz. Karadan keşfetmek isteyenler için Kate Clow’un rotalarını temel alan Likya Yolu etapları en iyi seçenektir. Likya Yolu’nu yürüyenler ayrıca Ersin Demirel ve Nihat Tokdil tarafından hazırlanan Fethiye Alternatif Yürüyüş Rotaları’nı, Kemer Belediyesi’nin hayata geçirdiği Kemer Yürüyüş Rotaları’nı ve Mahmut Güngör’ün projelendirdiği Konyaaltı Yürüyüş Rotaları’nı deneyimleyebilir. Denizden keşfetmek isteyenler ise Kaş ve Demre’den kalkan Likya tekne turlarıyla kıyıdaki antik kentleri ziyaret edebilir.

🏛️ Resmi Arkeoloji ve Kazı Bilgileri

Bu listedeki kentlerin kazı tarihçeleri ve güncel ziyaret saatleri için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı sayfasını inceleyebilirsiniz.