Kitanaura Antik Kenti: Beydağları’nın Bulutlar Arasındaki Başkenti

Antalya’nın Kumluca ilçesi sınırlarında, Saraycık Mevkii’nin kuzeyindeki hakim tepelerde yükselen Kitanaura Antik Kenti, antik çağın lojistik ve askeri dehasını yansıtan özel bir yerleşimdir. Uzun yıllar boyunca ismi konusunda tartışmalar yaşanan kent, ilk kez 1842 yılında Spratt ve Forbes tarafından ziyaret edilmiş ancak yanlışlıkla “Apollonia” olarak tanımlanmıştır. Daha sonra Mnara ile karıştırılan yerleşim, Patara’da bulunan meşhur Stadiasmus Patarensis (Patara Yol Anıtı) sayesinde kesin kimliğine kavuşmuştur.

Yol anıtındaki verilere göre Kitanaura, Idebessos Antik Kenti’ne yaklaşık 18 kilometre mesafede yer alır ve döneminde güçlü Termessos kenti egemenlik sahasının en kritik uç sınırlarından birini oluşturur.

---

Üç Devir, Üç Duvar: Kitanaura’nın Savunma Sistemi

Kitanaura’nın en dikkat çekici mimari özelliği, akropolü bir zırh gibi saran savunma sistemidir. Arkeolojik yüzey araştırmaları, kentin surlarının üç farklı evrede inşa edildiğini göstermektedir:

1. Hellenistik Dönem Surları: M.Ö. 1. yüzyıla tarihlenen bu ilk evre, “izodom” teknikle örülmüş iri ve düzgün bloklardan oluşur. Blokların kenarlarının tıraşlanmış olması, kentin o dönemdeki estetik ve askeri gücünü yansıtır.
2. Roma Dönemi Sur Eklemeleri: Orijinal surlar üzerine poligonal teknikle inşa edilen bu bölümde harç kullanılmıştır. Duvarların içinde eski yapılardan alınan “ikinci kullanım” blokları görmek mümkündür.
3. Bizans Dönemi Savunması: En dışta yer alan bu surlar, moloz taş ve yoğun harçla örülmüştür. Kentin Ortaçağ’a kadar aktif olarak savunulduğunun en somut kanıtıdır.

İlginç bir detay olarak, bu devasa surlarda kule yapılarına rastlanmamış olması, kentin doğal kaya yapısının savunmaya ne kadar büyük katkı sağladığını göstermektedir.

---

Kent Merkezi: Agora, Bazilika ve Kamu Yapıları

Kitanaura, sadece bir kale değil; gelişmiş bir sosyal dokuya sahip bir “polis”tir (şehir devleti). Güney girişinden içeri girildiğinde ziyaretçileri geniş bir düzlük karşılar:

• Agora ve Dükkanlar: Kentin kalbi sayılan agoranın etrafında, birbirine bitişik üç bağımsız mekan (muhtemelen dükkanlar) yer alır. Bu alan, antik çağda ticaretin ve sosyal hayatın merkeziydi.
• Anıtsal Kamu Yapıları (Y-31 ve Y-32): Agoranın doğusunda, cepheleri revaklı (sütunlu geçit) ve anıtsal girişlere sahip iki büyük yapı bulunur. Bosajlı bloklarla inşa edilen bu binalar, kentin idari ve kültürel otoritesini temsil eder.
• Bizans Bazilikası: Geç dönemlerde agoranın batısına inşa edilen üç nefli büyük bazilika, Kitanaura’nın Hristiyanlık dönemindeki önemini vurgular. Piskoposluk listelerinde kentin Perge Metropoliti’ne bağlı bir merkez olarak anılması, bu dini yapının önemini pekiştirir.

Kentin mimari zenginliği ve yapı teknikleri hakkında daha fazla teknik detaya Likya Tarihi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

---

Nekropol ve Ata Kültü

Kentin nekropolü (mezarlık alanı), akropolün aşağı kısımlarında, batı ve kuzey yönlere yayılmıştır. Burada Likya’nın klasik mezar gelenekleri ile Roma etkileri iç içedir:

• Lahitler ve Khamosorionlar: Kayaya oyulmuş mezarlar ve görkemli lahitler nekropolün ana dokusunu oluşturur.
• Anıt Mezarlar: Özellikle modern yolun altında kalan anıt mezar, bölgenin en iyi korunmuş örneklerinden biri olarak dikkat çeker.
• Nişler ve Ata Kültü: Kentin güney girişindeki kayalara açılmış nişler, kurucu kahramanlara ve atalara olan inancın (Ata Kültü) izlerini taşır.

Bölgenin bu sarp coğrafyasında yetişen nadir türler için Likya Florası ve yaban hayatı için Likya Faunası rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

---

🏛️ “Kita” Lejantlı Gizemli Sikkeler

Kitanaura Antik Kenti, Hellenistik dönemde kendi adına sikke basma yetkisine sahipti. Bu sikkelerin üzerinde yer alan “Kita” ibaresi, kentin o dönemdeki ekonomik ve siyasi bağımsızlığının en büyük kanıtıdır. Geziniz sırasında kentin agora kısmındaki yapı işçiliğine dikkat ederseniz, bu ekonomik gücün mimariye nasıl yansıdığını görebilirsiniz. 2026 yılı güncel gezi notları ve kazı durumları için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesini takip etmeyi unutmayın.

🏛️ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)